• Home
  • Insight
  • Blog
  • Business
  • Entertainment
  • Health
  • Politics
  • Shop
    • Gift Shop
    • Value Shop
    • Store
    • Bargain Shop
    • Discount
  • Sports
  • Tech
  • Travel
  • USA
  • Video
  • World
    • Asia
    • Africa
    • South America
    • North America
    • Europe
    • Oceania
Thursday, November 19, 2026
No Result
View All Result
Subscribe Now
  • Home
  • Insight
  • Blog
  • Business
  • Entertainment
  • Health
  • Politics
  • Shop
    • Gift Shop
    • Value Shop
    • Store
    • Bargain Shop
    • Discount
  • Sports
  • Tech
  • Travel
  • USA
    FAA Administrator Takes Responsibility as Mullin Faces Tough Questions Over Nationwide Ground Stop

    FAA Administrator Takes Responsibility as Mullin Faces Tough Questions Over Nationwide Ground Stop

    Mary Peltola Emerges Victorious in Alaska Senate Race, Making History for Democrats

    Mary Peltola Emerges Victorious in Alaska Senate Race, Making History for Democrats

    Stranded in Conflict: Palestinians Navigate the Tenuous Balance of War and Peace Amid Ceasefire Efforts

    Stranded in Conflict: Palestinians Navigate the Tenuous Balance of War and Peace Amid Ceasefire Efforts

    Trump Administration Revokes Pay Increase for Head Start Educators

    Trump Administration Revokes Pay Increase for Head Start Educators

    Unexpected Triumph: Gay Candidates Achieve Unforeseen Victories in Challenging Races

    Unexpected Triumph: Gay Candidates Achieve Unforeseen Victories in Challenging Races

    Microsoft Outlook Experiences Prolonged Outage Affecting Users Nationwide

    Microsoft Outlook Experiences Prolonged Outage Affecting Users Nationwide

    Gunfire Erupts in D.C.: Authorities Search for Suspect Amid Rising Concerns Over Public Safety

    Gunfire Erupts in D.C.: Authorities Search for Suspect Amid Rising Concerns Over Public Safety

    LAUSD Takes Strong Action Against Hate Speech Following Racial Slur Incidents

    LAUSD Takes Strong Action Against Hate Speech Following Racial Slur Incidents

    Beloved Former Los Angeles Times Columnist Steve Harvey Passes Away at 80

    Beloved Former Los Angeles Times Columnist Steve Harvey Passes Away at 80

  • Video
  • World
    • Asia
    • Africa
    • South America
    • North America
    • Europe
    • Oceania
The Insight Post
  • Home
  • Insight
  • Blog
  • Business
  • Entertainment
  • Health
  • Politics
  • Shop
    • Gift Shop
    • Value Shop
    • Store
    • Bargain Shop
    • Discount
  • Sports
  • Tech
  • Travel
  • USA
    FAA Administrator Takes Responsibility as Mullin Faces Tough Questions Over Nationwide Ground Stop

    FAA Administrator Takes Responsibility as Mullin Faces Tough Questions Over Nationwide Ground Stop

    Mary Peltola Emerges Victorious in Alaska Senate Race, Making History for Democrats

    Mary Peltola Emerges Victorious in Alaska Senate Race, Making History for Democrats

    Stranded in Conflict: Palestinians Navigate the Tenuous Balance of War and Peace Amid Ceasefire Efforts

    Stranded in Conflict: Palestinians Navigate the Tenuous Balance of War and Peace Amid Ceasefire Efforts

    Trump Administration Revokes Pay Increase for Head Start Educators

    Trump Administration Revokes Pay Increase for Head Start Educators

    Unexpected Triumph: Gay Candidates Achieve Unforeseen Victories in Challenging Races

    Unexpected Triumph: Gay Candidates Achieve Unforeseen Victories in Challenging Races

    Microsoft Outlook Experiences Prolonged Outage Affecting Users Nationwide

    Microsoft Outlook Experiences Prolonged Outage Affecting Users Nationwide

    Gunfire Erupts in D.C.: Authorities Search for Suspect Amid Rising Concerns Over Public Safety

    Gunfire Erupts in D.C.: Authorities Search for Suspect Amid Rising Concerns Over Public Safety

    LAUSD Takes Strong Action Against Hate Speech Following Racial Slur Incidents

    LAUSD Takes Strong Action Against Hate Speech Following Racial Slur Incidents

    Beloved Former Los Angeles Times Columnist Steve Harvey Passes Away at 80

    Beloved Former Los Angeles Times Columnist Steve Harvey Passes Away at 80

  • Video
  • World
    • Asia
    • Africa
    • South America
    • North America
    • Europe
    • Oceania
No Result
View All Result
No Result
View All Result
Home Asia

«គោព្រៃ» នៅកម្ពុជា ដង្ហើយហៅការអភិរក្ស – Southeast Asia Globe

by Theinsightpost
September 23, 2022
in Asia
0 0
0
«គោព្រៃ» នៅកម្ពុជា ដង្ហើយហៅការអភិរក្ស – Southeast Asia Globe


ជើងវែងស្តើងពីរគូរ ទ្រខ្លួនវែងស្តួច មានបូកខ្នង សាច់កខាងមុខយារចុះក្រោម និងមានស្នែងកោង គឺជារូបរាងដែលបានបរិយាយអំពីថនិកសត្វជាតិនៃប្រទេសកម្ពុជាគឺ គោព្រៃ។

គេធ្លាប់ប្រទៈឃើញគោព្រៃ រស់នៅតាមវាលស្មៅនៃប្រភេទព្រៃស្រឡះ ស្ថិតនៅភាគខាងជើងនៃប្រទេសកម្ពុជា និងភាគខាងត្បូងបំផុតនៃប្រទេសឡាវ។ គោព្រៃគឺជាប្រភេទសត្វដែលមិនឃើញមានវត្តមាន ជាងកន្លះសតវត្សរ៍មកហើយ។

អង្គការសហភាពអន្តរជាតិដើម្បីការអភិរក្សធម្មជាតិ (IUCN) ជាអាជ្ញាធរឈានមុខគេរបស់ពិភពលោក ធ្វើអភិរក្សប្រភេទសត្វ ដែលរងការគំរាមកំហែងបានថ្លែងថា គោព្រៃ «ភាគច្រើននឹងអាចផុតពូជ» នៅក្នុងបញ្ជីក្រហមនៃការវាយតម្លៃប្រភេទសត្វ។ ប៉ុន្តែការរួមបញ្ចូលគ្នានៃនយោបាយក្នុងស្រុក និងកង្វៈទិន្នន័យបានបង្អាក់ការ​កំណត់​ជា​ផ្លូវ​ការ​នៃ​ប្រភេទសត្វជិតផុត​ពូជទុកមួយឡែក។

នា​ពេល​បច្ចុប្បន្នអ្នកស្រាវជ្រាវនៅអង្គការអភិរក្សសត្វព្រៃ re:WILD និងវិទ្យាស្ថា​នសត្វវិទ្យា និងការស្រាវជ្រាវសត្វព្រៃ លីបនីស (Leibniz Institute for Zoo and Wildlife Research) កំពុងតែធ្វើការសិក្សាផ្តោតសំខាន់លើសត្វគោព្រៃក្នុងរយៈពេលជាងមួយទសវត្សរ៍មកហើយ។  លោក អេនឌ្រូ ធីលខឺ (Andrew Tilker) ដែលជាមន្ត្រីជំនាញផ្នែកប្រភេទសត្វនៅអាស៊ីសម្រាប់អង្គការ  re:Wild ហើយក៏ជាអ្នកដឹកនាំការសិក្សានេះបាននិយាយថា ក្រុមការងារស្រាវជ្រាវកំពុងស្វះស្វែងកំណត់នូវជម្រកសត្វគោព្រៃ ដែលមិនធ្លាប់ត្រូវបានគេសិក្សាពីមុនមក ដោយសង្ឃឹមថាអាចរួមចំណែកស្វែងរក «បំណែកភស្តុតាងនៃវត្តមានគោព្រៃ»។

«រហូតទាល់តែយើងអាចធ្វើការសន្និដ្ឋានដោយប្រាកដក្នុងចិត្តថាតើ ប្រភេទសត្វនេះនៅតែមាន ឬមួយក៏អត់ បើមិនដូច្នេះទេ វានៅតែបន្តជាសញ្ញាសួរសម្រាប់វត្តមានសត្វប្រភេទនេះ» លោក ធីលខឺ បកស្រាយ។

 សត្វ​គោ​ព្រៃ​ដែលពិបាករកបំផុតក្នុង​ពិភពលោក

រូបសំណាក់សត្វគោព្រៃ ដាក់បង្ហាញនៅរង្វង់មូលវត្តភ្នំដែលជាវត្តអារាមដ៏ចំណាស់នៅរាជធានីរបស់ប្រទេសកម្ពុជា ។ រូបថតដោយ Anton L. Delgado។
 រូបសំណាកសត្វគោព្រៃបីក្បាល សម្គាល់ច្រកចូលសួនសត្វភ្នំតាម៉ៅ និងមជ្ឈមណ្ឌលសង្គ្រោះសត្វព្រៃ ដែលមានចម្ងាយត្រឹមតែ ៤០គីឡូម៉ែត្រពីភាគនិរតីនៃរាជធានីភ្នំពេញ ។ រូបថតដោយ Anton L. Delgado។​

រូបភាពសត្វគោព្រៃមិនពិបាករកទេនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា។ រូបចម្លាក់សត្វគោព្រៃដែលមាននៅតាមបណ្តោយច្រកចេញចូលនៃឧទ្យានសួនសត្វនៅកម្ពុជា ក៏ដូចជានៅកន្លែងប្រវត្តិសាស្ត្រនៃរាជធានីភ្នំពេញគឺរង្វង់មូលវត្តភ្នំ និងនៅក្រុងសែនមនោរម្យ គឺមិនពិបាករកទេ។ 

ប៉ុន្តែសត្វគោព្រៃឯណេះវិញមិនត្រូវបានគេឃើញចាប់តាំងពីដើមទសវត្សរ៍ឆ្នាំ ១៩៧០ មកម្ល៉េះ។

«វាទំនងជាមានរូបចម្លាក់សត្វគោព្រៃច្រើនជាងសត្វគោព្រៃពិតប្រាកដនៅក្នុងព្រៃទៅទៀត» លោក ធីលខឺ និយាយ។

គោព្រៃ​ទើបតែត្រូវ​បាន​គេ​ពណ៌នា​តាម​បែប​វិទ្យាសាស្ត្រ​ក្នុង​ឆ្នាំ ១៩៣៧។ ចំនេះដឹងដ៏តិចតួចពីជីវវិទ្យារបស់សត្វប្រភេទនេះ គឺបានមកពីការរុករកដែលធ្វើឡើងនៅកម្ពុជានាអំឡុងទសវត្សរ៍ឆ្នាំ ១៩៥០ និងដើមទសវត្សរ៍ឆ្នាំ ១៩៦០។ ការរុករកទាំងនេះ បានរកឃើញថា គោព្រៃមានចំនួនតិច ប៉ុន្តែអ្នកស្រាវជ្រាវសន្មត់ថាការថយចុះនៃសត្វព្រៃពាក់ព័ន្ធទៅនឹងការកើនឡើងនៃការបរបាញ់សត្វនៅក្នុងតំបន់។ ខណៈ​ដែល​គោព្រៃ​ត្រូវ​បាន​គេអះអាង​ថាមានវត្តមាន​អំឡុងទសវត្សរ៍​ឆ្នាំ ១៩៨០ ការ​រកឃើញ​គោព្រៃ​ចុងក្រោយ​បង្អស់​គឺ​តាំងតែពីឆ្នាំ ១៩៦៩ នៅ​ភាគ​ខាងជើង​នៃ​ប្រទេស​កម្ពុជា។

នៅក្នុងឆ្នាំ ២០១១ ក្រុមអ្នកជំនាញសត្វគោព្រៃអាស៊ីនៃអង្គការសហភាពអន្តរជាតិដើម្បីការអភិរក្សធម្មជាតិ (IUCN) បានវាយតម្លៃថា ប្រហែល ៩០% នៃរូបថតកាមេរ៉ា ដែលបំពាក់សម្រាប់តាមដានសត្វព្រៃនៅតាមតំបន់ដែលជាទីជម្រករបស់សត្វគោព្រៃ  គេឃើញថាពុំមានរូបភាពសត្វគោព្រៃនោះទេ។ 

ដំណាក់កាលដំបូងនៃការសិក្សារបស់លោក ធីលខើ ដែលកំពុងតែដំណើរការហើយ បានរួមបញ្ចូលទិន្នន័យស្រង់ចេញពីការរុករកពីមុនៗដើម្បីភ្ជាប់គ្នានូវរូបភាព នៃកន្លែងដែលធ្លាប់ជាជម្រករបស់គោព្រៃ។ ចំណែកដំណាក់កាលទីពីរ ដែលជិតបានបញ្ជប់ គឺទាក់ទងនឹងការប្រមូលយករូបភាពថតពីកាមេរ៉ាដែលបំពាក់សម្រាប់តាមដានសត្វព្រៃនៅទូទាំងតំបន់ឥណ្ឌូចិន ដើម្បីវិភាគថា តើតំបន់ណាដែលធ្លាប់ត្រូវបានស្វែងរករួចមកហើយ ក៏ដូចជាធ្លាប់បានស្វែងដល់កម្រិតណា។ ដំណាក់កាលចុងក្រោយនឹងបូកបញ្ចូលទិន្នន័យនេះ ដើម្បីរកមើលថាតើទីជម្រកគោព្រៃណាមួយដែលគេមិនធ្លាប់បានសិក្សាពីមុន។

ក្រុមការងាររំពឹងថានឹងបញ្ជប់ការសិក្សានេះត្រឹមឆ្នាំ ២០២៣។ ជំហ៊ានបន្ទាប់នឹងពឹងផ្អែកទៅលើលទ្ធផល។ លោក ធីលខឺ បាននិយាយថា «ប្រសិនបើមានតំបន់ដែលសាកសមនឹងការស្វែងរកបន្ថែមទៀត ខ្ញុំប្រាកដថាយើងអាចឈានទៅមុខបាន ពីព្រោះមានការចាប់អារម្មណ៍គ្រប់គ្រាន់ពីសហគមន៍អភិរក្សជុំវិញពិភពលោក។

ខណៈដែលគោព្រៃធ្លាប់ត្រូវបានគេរកឃើញលើកដំបូងនៅក្នុងព្រៃស្រឡះដែលមានវាលស្មៅ លោក ធីលខឺ យល់​ថាសត្វនេះអាចរស់នៅកន្លែងផ្សេងក៏ថាបាន ព្រោះយើងមិនសូវបានឃើញវា ដូច្នេះហើយយើងមិនដឹងពីការរស់នៅរបស់វាទេ។

លោក ធីលខឺ ប្រាប់ថា «តំបន់ដាច់ស្រយាល ហើយពោពេញដោយព្រៃស្តុកគឺជាទីតំបន់ការពារចុងក្រោយសម្រាប់ប្រភេទថនិកសត្វធំៗជាច្រើន ដែលទទួលរងការធ្វើបាបយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរ» ។  លោក ធីលខឺចង្អុលទៅព្រំដែនកម្ពុជា-ឡាវ នៅពេលដែលសួរថាតើគោព្រៃអាចនឹងមាននៅទីណា នៃឥណ្ឌូចិន។ ព្រំដែនកម្ពុជា-ឡាវ គឺជាកន្លែងដែលគាត់និយាយថាដណ្តប់ដោយព្រៃធំៗ ដែលមិនត្រូវបានអង្កេតដោយសារតែភាពដាច់ស្រយាល។ 

លោក​និយាយ​ថា «ឧទាហរណ៍​ដ៏​ល្អ​បំផុត គឺ​ឧទ្យាន​ជាតិ​វីរៈជ័យ ដែលលាតសន្ធឹងលើផ្ទៃដីជាង ៣៣២ ០០០ ហិកតា តាមបណ្តោយព្រំដែនកម្ពុជា ឡាវ និងវៀតណាម។ ចំណេះដឹងវិទ្យាសាស្ត្រអំពី វត្តមានជីវិតនានានៅក្នុង​ឧទ្យានគឺនៅមានកម្រិតនៅឡើយទេ ព្រោះការប្រមូលយកទិន្នន័យនៃជីវចម្រុះដ៏ជាក់លាក់លើកដំបូងនៅតំបន់នោះ គឺកំពុងតែដំណើរការនៅឡើយ។

នៅខែមីនាឆ្នាំ ២០២១ កាមេរ៉ាដែលបំពាក់សម្រាប់តាមដានសត្វព្រៃ ត្រូវបានគេដំឡើងក្នុងដំណាក់កាលដំបូងនៃការស្រង់ទិន្នន័យជីវចម្រុះ ដែលដឹកនាំដោយ​អង្គការ​សត្វព្រៃ​ និង​រុក្ខជាតិ​អន្តរជាតិ ​(FFI) បានចាប់បាននូវរូបភាពកូនសត្វឈ្លូសដែលមានស្នែងធំមួយដំបូងគេ។ ប្រភេទ​សត្វ​នេះ​ត្រូវ​បាន​ពិពណ៌នា​តាម​បែប​វិទ្យាសាស្ត្រ​ក្នុង​ឆ្នាំ ១៩៩៤ ហើយ​វា​ត្រូវ​បាន​ចុះ​ក្នុង​បញ្ជីដោយអង្គការសហភាពអន្តរជាតិដើម្បីការអភិរក្សធម្មជាតិ (IUCN)​ ថា​ជា​ប្រភេទ​សត្វ «​ជិត​ផុត​ពូជ» ។ រូបភាពនៃកូនសត្វឈ្លូសនេះ បញ្ជាក់ពីវត្តមានរបស់ការបង្កបង្កើតកូនរបស់សត្វក្នុងប្រទេសកម្ពុជា។ 

បើយោងតាម លោក ផាប្លូ ស៊ីណូវ៉ាស (Pablo Sinovas) ដែលជានាយកប្រចាំប្រទេស នៃអង្គការ​សត្វព្រៃ​ និង​រុក្ខជាតិ​អន្តរជាតិ ​(FFI) នៅកម្ពុជាបាននិយាយថា «ការស្វះស្វែងរកដ៏ធំនេះមានន័យថា ប្រហែលជាមានសត្វច្រើនទៀតដែលអាចនឹងត្រូវបានរកឃើញនៅក្នុងតំបន់នេះ។» ការដែលយើងមិន​ដឹង​ថា ​តើអាចនឹងមានប្រភេទសត្វព្រៃអ្វីខ្លះ​នៅតាម​តំបន់​ការពារ​ដូចជា ឧទ្យានជាតិ​វីរជ័យ ធ្វើឱ្យអ្នកអភិរក្សមិនអាចចាត់ចែងសកម្មភាពអភិរក្សបាន និងមិនអាចធ្វើអន្តរាគមន៍ដល់ប្រភេទសត្វកម្រ និងជិតផុតពូជដែលរស់នៅទីនោះ។

លោក ជឹត ធំ មន្ត្រីឧទ្យានុរក្សព្រៃឈើដែលធ្វើការនៅក្រសួងបរិស្ថាន កែសម្រួលកាមេរ៉ាតាមដានសត្វព្រៃនៅក្នុងឧទ្យានជាតិវីរជ័យឲ្យចំប្លង់ ដើម្បីផ្តិតយករូបភាព ដែលជាផ្នែកមួយនៃការសិក្សាអំពីជីវចម្រុះដែលធ្វើឡើងដោយអង្គការ​សត្វព្រៃ​ និង​រុក្ខជាតិអន្តរជាតិ​(FFI) ។​ រូបថតដោយ Anton L. Delgado។​

លោក ចន្ថា ណាសាក់ មន្ត្រី​ប្រភេទ​សត្វ​ដ៏ល្បី​របស់អង្គការ​សត្វព្រៃ​ និង​រុក្ខជាតិអន្តរជាតិ ​(FFI) នៅកម្ពុជា បានចំណាយពេលជាច្រើនសប្តាហ៍នៅ​វីរជ័យ ដើម្បីបំពាក់កាមេរ៉ាតាមដានសត្វព្រៃសម្រាប់ការសិក្សាអំពីជីវចម្រុះ។ លោកសង្ឃឹមថាលទ្ធផលនឹងសង្កត់ធ្ងន់ទៅលើតម្រូវការការពារជម្រកសត្វធំៗ។

«សត្វព្រៃ​ជា​ចំណុចដ៏ពិសេស​មួយ​នៅតំបន់​វីរជ័យ ហើយ​គោព្រៃ​ក៏ជាផ្នែក​ដ៏​សំខាន់នៃ​វប្បធម៌​ខ្មែរដែរ។ គួរឱ្យសោកស្តាយ នាពេលឥឡូវនេះយើងនៅតែមិនដឹងតួលេខនៃសត្វគោព្រៃនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា» លោកបាននិយាយបែបនេះ។  «ប៉ុន្តែយើងគួរតែផ្តោតសំខាន់លើការការពារទីកន្លែងដូចជាវីរជ័យជាដើម ដូច្នេះប្រហែលជាសត្វគោព្រៃ ហើយក៏សត្វផ្សេងៗទៀតអាចបន្តរស់នៅបាន។» លោកបានបន្ថែម។​

«ថនិកសត្វធំបានផ្លាស់ទីអស់ហើយ ដោយសារតែការបរបាញ់ច្រើនពេក» លោក ខេម ផុន ប្រធានប៉ុស្ដិ៍ឧទ្យានុរក្សស្រុកវើនសៃ ដែលការពារងឧទ្យានជាតិវីរជ័យបានប្រាប់។ «គោព្រៃលែងមានទៀតហើយ។ មនុស្សបានបរបាញ់វាច្រើនពេក។» រូបថតដោយ Anton L. Delgado។​
ក្នុងរយៈពេលជិត ២៥ ឆ្នាំ លោក ខេម ផុន បានធ្វើជាមន្ត្រីឧទ្យានុរក្សព្រៃឈើនៅវីរជ័យបានឲ្យដឹងថា គោព្រៃតែមួយគត់ដែលគាត់បានឃើញគឺជាសត្វដែលនៅលើបំណះផ្លាកឯកសណ្ឋានមន្ត្រីឧទ្យានុរក្ស នៃក្រសួងបរិស្ថានរបស់គាត់។ រូបថតដោយ Anton L. Delgado​។

ទន្ទឹមនឹងសត្វគោព្រៃ សមាជិកមួយចំនួនទៀតនៃប្រភេទសត្វអម្បូរគោព្រៃគឺមានដើមកំណើតនៅឥណ្ឌូចិន មានដូចជា ទន្សោង ខ្ទីង និងក្របីព្រៃជាដើម។ ប៉ុន្តែបច្ចុប្បន្នចំនួនសត្វទាំងអស់នេះកំពុងប្រឈមមុខនឹងការធ្លាក់ចុះយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរ ដែលរុញច្រានភាគច្រើនដោយការដាក់អន្ទាក់មិនរើសមុខ ដែលនាំឱ្យអ្នកអភិរក្សភ័យខ្លាចថាពពួកសត្វនេះនឹងមានវាសនាអភ័ព្វដូចសត្វគោព្រៃ។ 

អន្ទាក់រូតគឺជាអន្ទាក់ធម្មតាដែលធ្វើពីខ្សែរូត ឆ្នៃឡើងដើម្បីទាក់ក ដងខ្លួន ឬជើងរបស់សត្វណាដែលដើរកាត់វា។ ជាធម្មតា វាត្រូវបានគេធ្វើពី​​របស់របរប្រើប្រាស់​ក្នុងផ្ទះ ដូចជា​ខ្សែ​នីឡុង ឬ​ខ្សែពួរ អន្ទាក់​រូតមានតម្លៃ​ថោក ងាយស្រួល​ដំឡើង និងមិនសាំញ៉ាំក្នុងការចាប់សត្វទ្រង់ទ្រាយធំ​។

លោក សុខ ឡូឡូ ដក​អន្ទាក់​រូតដែល​រក​ឃើញ​ក្នុង​ពេល​ចុះ​ល្បាត​ក្នុង​ដែន​ជម្រក​សត្វ​ព្រៃ​ភ្នំ​ត្នោត។ ក្នុងរយៈពេលពីរម៉ោងដំបូងនៃការល្បាតនៅព្រឹកថ្ងៃសៅរ៍ ក្នុងខែកក្កដា ឆ្នាំ ២០២២ មន្ត្រីល្បាតព្រៃបានរកឃើញ និងដកអន្ទាក់ចំនួនប្រាំពីរ។ រូបថតដោយ Anton L. Delgado។
លលាដ៍ក្បាលសត្វទន្សោងចំនួនពីរក្បាល ដែលស្លាប់ក្រោយជាប់អន្ទាក់ ត្រូវបានរក្សាទុកក្នុងរោងឧទ្យានុរក្សរបស់សហគមន៍នៅដែនជម្រកសត្វព្រៃភ្នំត្នោត។ រូបថតដោយ Anton L. Delgado។​
អន្ទាក់ដែល​ចាប់​បាន​ក្នងរយៈពេល​ពីរ​សប្តាហ៍​ដោយ​មន្ត្រី​ឧទ្យានុរក្ស​សហគមន៍​ក្នុង​ដែនជម្រកសត្វ
ព្រៃ​ភ្នំ​ត្នោត ដែលជា​ជម្រក​របស់​សត្វ​ទន្សោង​មួយ​ហ្វូង​។​ រូបថតដោយ Anton L. Delgado។​

នៅក្នុងរបាយការណ៍ឆ្នាំ ២០២០ អង្គការមូលនិធិសកលសម្រាប់អភិរក្សធម្មជាតិ (WWF) បានប៉ាន់​ស្មាន​ថា អន្ទាក់រូត​ចំនួនប្រមាណ ១២,២លាន ​មាន​នៅ​តាមង​តំបន់​ការពារ​នៅប្រទេស​កម្ពុជា ឡាវ និង​វៀតណាម ដែលក្នុង​មួយ​គីឡូម៉ែត្រ​ការ៉េ អាចមានអន្ទាក់ស្មើ​នឹង​ជាង ១១០ អន្ទាក់ ​។ 

សត្វទន្សោងដែលជាប្រភេទមួយនៃអម្បូរគោព្រៃ ត្រូវបានរកឃើញក្នុងចំនួនមួយដ៏តិច នៅមីយ៉ាន់ម៉ា ទៅដល់កោះបាលី គឺស្ថិតក្នុងចំណោមប្រភេទសត្វដែលមានហានិភ័យបំផុត នេះបើយោងតាមលោក ថមម៉ាស​ ហ្គ្រេយ៍ (Thomas Gray) ដែលជាសហអ្នកនិពន្ធរបាយការណ៍ WWF ដែលបានសិក្សាអំពីចំនួនសត្វទន្សោងនៅកម្ពុជា។

ដែនជម្រកសត្វព្រៃភ្នំត្នោត-ភ្នំពក ដែលស្ថិតនៅក្នុងខេត្តព្រះវិហារនៅភាគខាងជើងនៃប្រទេសកម្ពុជា ជាន្លែងសម្រាប់ធ្វើការស្វែងរកសត្វគោព្រៃជាច្រើន ដែលបានដំណើរការកាលពីដើមសតវត្សទី ២០ ក៏ជា​ជម្រក​របស់សត្វទន្សោងដែលមានប្រហែលមួយរយក្បាលសព្វថ្ងៃ។ ក៏ប៉ុន្តែ វាត្រូវបានញាំញីដោយការរាយអន្ទាក់។

លឹម សាប ជា​មន្ត្រី​ឧទ្យានុរក្ស​សហគមន៍​ក្នុង​ដែន​ជម្រក​សត្វព្រៃ​ភ្នំ​ត្នោត​-ភ្នំ​ពក។ «បើ​យើង​បន្ត​សម្លាប់​សត្វព្រៃ​ទៀត  ប្រជាជន​កម្ពុជា​ជំនាន់​ក្រោយ​ក៏នឹង​ព៉ំស្គាល់ច្បាស់​ដែរ​ថា​សត្វ​ស្រុក​យើង​មាន​រូបរាង​យ៉ាងណា» លោក សាប និយាយបែបនេះ។ ​រូបថតដោយ Anton L. Delgado។​

ឧទ្យានុរក្សព្រៃដូចជា សុខ ឡូឡូ និង លឹម សាប ចំណាយពេលជាច្រើនថ្ងៃក្នុងមួយសប្តាហ៍ ដើម្បីល្បាតនៅតំបន់ការពារក្នុងគោលបំណងស្វែងរកអន្ទាក់រូត។ ក្នុង​រយៈពេល​ពីរ​ម៉ោង​ដំបូង​ នៃ​ការ​ល្បាត​ពេល​ព្រឹក​កាលពីពាក់កណ្តាល​ខែកក្កដា អ្នក​ទាំង​ពីរ​បាន​ដោះអន្ទាក់​ចំនួន​ប្រាំពីរ​។ 

«ខណៈ​ដែលចំនួនទន្សោងបន្ត​ធ្លាក់​ចុះ​ដោយ​សារ​ការ​ជាប់​អន្ទាក់ វត្តមានគោព្រៃ​ដែលសេសសល់អាចធ្លាក់​ចុះ​ដល់​សូន្យ»

នយោបាយនៃការផុតពូជ

គោព្រៃ​ត្រូវ​បាន​ព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា​ដាក់​បញ្ចូល​ជា​និមិត្តសញ្ញា​បេតិកភណ្ឌ​ជាតិ​ ក្នុង​ទសវត្សរ៍​ឆ្នាំ​១៩៦០ ដែល​ធ្វើ​ឱ្យគោព្រៃ​ក្លាយជា​សត្វតំណាង​ជាតិ​របស់​ព្រះរាជាណាចក្រ​កម្ពុជា។ នៅឆ្នាំ ២០០៥  ព្រះរាជក្រឹត្យមួយបានបង្រួមចំណងជើងទៅជា «ថនិកសត្វជាតិ» ។

ទោះ​បី​ជា​ព៉ំមានវត្តមាន នៃការបញ្ជាក់អំពីការរកឃើញរបស់គោព្រៃជាងកន្លះ​សតវត្សរ៍​មក​ហើយ​ក៏​ដោយ គោព្រៃនៅតែខ្ចរខ្ចាយក្នុងវប្បធម៌ខ្មែរ។ រូបរាងរបស់សត្វនេះលេចឡើងនៅលើត្រាផ្លូវការ និងស្លាកសញ្ញាក្រុមហ៊ុនមួយចំនួន។ «គោព្រៃ» ត្រូវ​បាន​គេ​ប្រើ​ជា​ឈ្មោះ​សម្រាប់​សមយុទ្ធ​យោធា និង​ជា​រហស្សនាម​របស់​ក្រុម​បាល់ទាត់​ជម្រើស​ជាតិ​កម្ពុជា។

ភាពទូលំទូលាយនៃការប្រើឈ្មោះសត្វនេះជានិមិត្តសញ្ញាវប្បធម៌ខ្មែរ ទំនងជាហេតុផលមួយនៃភាពស្ទាក់ស្ទើររបស់រដ្ឋាភិបាល ក្នុងការកំណត់ការផុតពូជដែលអាចកើតមានរបស់វា នេះ​បើ​តាម​លោក រ៉ូប៊ឺត ធីមមីនស៍ (Robert Timmins) អ្នកសរសេររបាយការណ៍វាយតម្លៃរបស់ IUCN អំពីស្ថានភាពរបស់គោព្រៃ។ 

«ការផុតពូជគឺ ជាការមាក់ងាយចំពោះសត្វនេះ។ តាមទស្សនៈនយោបាយ ការទទួលស្គាល់ពីការវិនាសរបស់សត្វ ជាពិសេសចំពោះសត្វដែលជានិមិត្តរូបរបស់ជាតិ វាផ្តល់ផលប៉ះពាល់ដល់នយោបាយ» លោក ធីមមីនស៍ បរិយាយ។ «គ្មាននរណាម្នាក់ចូលចិត្តទទួលស្គាល់ការបរាជ័យទេ ហើយវាពិបាកភ្នែកណាស់ដែលការផុតពូជសត្វ បង្ហាញអំពីកម្សោយក្នុងការគ្រប់គ្រង និងអភិបាលកិច្ច។» លោកបានបន្ថែម។

ការ​ប្រកាសការ​ផុត​ពូជ​ក៏​ត្រូវ​ការ​ពេល​វេលា​ដើម្បី​រួបរួម​គ្នា​ផង​ដែរ។ អង្គការសហភាពអន្តរជាតិដើម្បីការអភិរក្សធម្មជាតិ (IUCN) ប្រកាសថាប្រភេទសត្វណាមួយផុតពូជ នៅពេលដែល «ការស្លាប់ចុងក្រោយរបស់សត្វប្រភេទហ្នឹង ពុំមានការសង្ស័យទៀត» និង «ការសិក្សាដ៏ល្អិតល្អន់» បានបរាជ័យក្នុងការកត់ត្រាប្រភេទសត្វនោះ។ ក្នុង​ករណី​គោព្រៃ បើ​ទោះ​ជា​មានការសន្និដ្ឋានថា «ការផុតពូជរបស់វា បើមិនទាន់កើតឡើងក៍ដោយ ក៏វាស្ទើរតែកើតឡើងទៅហើយ» IUCN មិន​ទាន់​បាន​ចាត់​ថ្នាក់​ប្រភេទ​សត្វនេះ​​ថាផុត​ពូជ​នៅ​ឡើយ​ទេ ដោយ​ផ្អែក​លើ​មូលដ្ឋាន​ដែល​ថា​ជម្រករបស់វា​​ «មិនត្រូវបានគេ​អង្កេត​គ្រប់គ្រាន់​ដើម្បីរកវត្តមានរបស់​គោព្រៃ»។ 

«តើ​ការ​បកស្រាយអំពីវិនាសកម្មរបស់គោព្រៃអាច​ជះឥទ្ធិពល​យ៉ាង​ខ្លាំង​ដល់​ការ​អភិរក្ស​សត្វព្រៃ​នៅ​កម្ពុជា​ដែរ​ឬ​ទេ?» លោក ហ្គ្រេយ៍  ជាអ្នកសម្របសម្រួលបញ្ជីក្រហមនៃប្រភេទសត្វដែលរងការគំរាមកំហែង (Red List) សម្រាប់ក្រុមអ្នកជំនាញសត្វគោព្រៃអាស៊ី នៃអង្គការសហភាពអន្តរជាតិដើម្បីការអភិរក្សធម្មជាតិ (IUCN) បង្ហាញពីការងឿងឆ្ងល់របស់ខ្លួននៅឡើយ។ 

«វាពុំមានភាពបន្ទាន់ក្នុងការប្រកាសពីការដាច់ពូជទេ» លោកនិយាយ។ «បើសិនជាគោព្រៃដែលជាសត្វចតុប្បាទនិមិត្តរូបរបស់ប្រទេសកម្ពុជាត្រូវបានប្រកាសថាផុតពូជ តើ​វា​នឹង​អាចផ្លាស់​ប្តូរ​ឥរិយាបថ​របស់​រដ្ឋាភិបាល ឬ​ប្រជាជន​តាម​មធ្យោបាយ​ណា​មួយដែរឬទេ? ខ្ញុំមិនដឹងទេ។ តើ​វាអាច​បណ្តាលមកពី​រដ្ឋាភិបាល​ឬ​ទេ? ខ្ញុំ​គិត​ថា វា​ប្រហែល​ជា​រឿង​មួយដែលឆោត ហើយ​សង្ឃឹម​ពេក​ ក្នុង​ការ​និយាយ។» 

លោក ហ្គ្រេយ៍ ព្យាករណ៍ថាបញ្ជីក្រហមបន្ទាប់របស់ IUCN ស្តីពីគោព្រៃដែលរំពឹងថាក្នុងរយៈពេល 1 ទៅ ២  ឆ្នាំខាងមុខ នឹងចុះបញ្ជីប្រភេទសត្វនេះជាសត្វ «ជិតផុតពូជ»។

ប៉ុន្តែលោក ធីលខឺ បានលើកឡើងថា ការផុតពូជជាផ្លូវការនៃសត្វអាចញ៉ាំងឱ្យរដ្ឋាភិបាល និង​អ្នក​អភិរក្ស មានសកម្មភាពឡើងវិញ ក្នុងកិច្ច​ការពារចំនួន​អម្បូរសត្វ​គោព្រៃ​ផ្សេងទៀតដែល​កំពុង​ថយចុះ​ក្នុង​តំបន់។

«ទោះជាពុំមាន ឬនៅសល់តែប្រាំក្បាល សត្វគោព្រៃ គឺជាសញ្ញាព្រមានថា ពពួកសត្វដែលរស់នៅលើដីទាំងអស់នៅក្នុងតំបន់ អាចនឹងឈានទៅដល់ការផុតពូជ។ លោក ធីលខឺ និយាយដូច្នេះ។ «ស្ថានភាពសត្វគោព្រៃជាសញ្ញាព្រមានដល់ជីវចម្រុះ ជាពិសេសគឺសត្វក្នុងចំណោមអម្បូរគោព្រៃនៅឥណ្ឌូចិន។ ប្រសិនបើគោព្រៃត្រូវបានប្រកាសថាផុតពូជ វាអាចជាការដាស់តឿនដ៏សំខាន់មួយសម្រាប់ការការពារសត្វទន្សោង និងថនិកសត្វធំៗដទៃទៀត។» លោកបានបន្ថែម៕ 

បកប្រែដោយ សុខ ម៉ូលីនណា

អត្ថបទ​នេះ​ត្រូវ​បាន​ផលិត​ឡើង​ដោយការ​សហការ​ជាមួយ The Third Pole និង China Dialogue  ។



Source link

ShareTweetSend
Previous Post

How to form collaborative design

Next Post

Iran president bails on Christiane Amanpour over head scarf

Related News

Chinese Automakers Take the Lead in Myanmar’s EV Market, Surpassing Japanese Competitors
Asia

Chinese Automakers Take the Lead in Myanmar’s EV Market, Surpassing Japanese Competitors

November 18, 2026
Sarawak: Navigating the Unfulfilled Vision for Progress and Development
Asia

Sarawak: Navigating the Unfulfilled Vision for Progress and Development

November 18, 2026
Bentley Shifts Gears: Unveils Lightning-Fast Electric Revolution
Asia

Bentley Shifts Gears: Unveils Lightning-Fast Electric Revolution

November 15, 2026
سرکاری اسکولوں میں 73.4 فیصد کلاسز ریاستی قانون کی اخلاقیات پر پورا اترتی ہیں: VOSA رپورٹ
Asia

سرکاری اسکولوں میں 73.4 فیصد کلاسز ریاستی قانون کی اخلاقیات پر پورا اترتی ہیں: VOSA رپورٹ

November 14, 2026
Next Post
Iran president bails on Christiane Amanpour over head scarf

Iran president bails on Christiane Amanpour over head scarf

Discussion about this post

Subscribe To Our Newsletters

    Customer Support


    1251 Wilcrest Drive
    Houston, Texas
    77042 USA
    Call-832.795.1420
    e-mail – news@theinsightpost.com

    Subscribe To Our Newsletters

      Categories

      • Africa
      • Africa-East
      • African Sports
      • American Sports
      • Arts
      • Asia
      • Australia
      • Business
      • Business Asia
      • Business- Africa
      • Canada
      • Defense
      • Education
      • Egypt
      • Energy
      • Entertainment
      • Europe
      • European Soccer
      • Finance
      • Germany
      • Ghana
      • Health
      • Insight
      • International
      • Investing
      • Japan
      • Latest Headlines
      • Life & Living
      • Markets
      • Mobile
      • Movies
      • New Zealand
      • Nigeria
      • Politics
      • Scholarships
      • Science
      • South Africa
      • South America
      • Sports
      • Tech
      • Travel
      • Travel-Africa
      • UK
      • USA
      • Weather
      • World
      No Result
      View All Result

      Recent News

      Anthropic’s IPO Boom: Choosing Between a Dream Home and Stock Wealth

      November 19, 2026
      Anthropic Set to Make Market Debut Today Following Historic  Billion IPO

      Anthropic Set to Make Market Debut Today Following Historic $81 Billion IPO

      November 19, 2026
      Discover the Fascinating Secrets of NASA’s Voyager Mission: Test Your Knowledge!

      Discover the Fascinating Secrets of NASA’s Voyager Mission: Test Your Knowledge!

      November 19, 2026
      WNBA Begins Search for New Commissioner as Cathy Engelbert’s Tenure May Extend to 2027

      WNBA Begins Search for New Commissioner as Cathy Engelbert’s Tenure May Extend to 2027

      November 19, 2026
      • Home
      • Advertise With Us
      • About Us
      • Corporate
      • Consumer Rewards
      • Forum
      • Privacy Policy
      • Social Trends

      Theinsightpost ©2026 | All Rights Reserved. Theinsightpost is an Elnegy LLC company, registered in Texas, USA

      Welcome Back!

      Login to your account below

      Forgotten Password?

      Retrieve your password

      Please enter your username or email address to reset your password.

      Log In

      Add New Playlist

      We are using cookies to give you the best experience on our website.

      You can find out more about which cookies we are using or switch them off in .

      No Result
      View All Result
      • Home
      • Insight
      • Blog
      • Business
      • Entertainment
      • Health
      • Politics
      • Shop
        • Gift Shop
        • Value Shop
        • Store
        • Bargain Shop
        • Discount
      • Sports
      • Tech
      • Travel
      • USA
      • Video
      • World
        • Asia
        • Africa
        • South America
        • North America
        • Europe
        • Oceania

      Theinsightpost ©2026 | All Rights Reserved. Theinsightpost is an Elnegy LLC company, registered in Texas, USA

      The Insight Post
      Powered by  GDPR Cookie Compliance
      Privacy Overview

      This website uses cookies so that we can provide you with the best user experience possible. Cookie information is stored in your browser and performs functions such as recognising you when you return to our website and helping our team to understand which sections of the website you find most interesting and useful.

      Strictly Necessary Cookies

      Strictly Necessary Cookie should be enabled at all times so that we can save your preferences for cookie settings.

      Cookie Policy

      More information about our Cookie Policy